Een woning kopen of een hypothecair krediet herfinancieren: het is voor iedereen een grote stap. Maar als u met een chronische aandoening leeft, maakt u zich misschien extra zorgen over de schuldsaldoverzekering. Zal de verzekeraar mij aanvaarden? Wordt mijn premie heel hoog? Kan ik gewoon geweigerd worden?
Goed nieuws: de Belgische wetgever heeft een concreet beschermingsmechanisme ingevoerd voor een aantal chronische aandoeningen. Dat mechanisme heet het referentierooster voor chronische ziekten. Dit artikel legt in heldere taal uit wat het inhoudt, wie er mogelijk van kan profiteren, en hoe u het beste te werk gaat.
Wat is het referentierooster precies?
Het referentierooster is een officiële bijlage bij een koninklijk besluit (het KB van 26 mei 2019). Het bevat een lijst van welomschreven chronische aandoeningen, elk met specifieke medische criteria. Voor elke aandoening op die lijst legt het rooster vast wat een verzekeraar bij een schuldsaldoverzekering wel en niet mag doen.
Concreet gelden de volgende spelregels wanneer u voldoet aan de voorwaarden die voor uw aandoening in de lijst zijn opgenomen:
- De verzekeraar mag u niet weigeren op basis van die aandoening.
- De verzekeraar mag geen uitsluitingen opleggen die verband houden met die aandoening.
- De verzekeraar mag geen bijpremie of enkel een beperkte bijpremie aanrekenen, afhankelijk van de aandoening en de situatie.
Dit zijn geen vrijblijvende aanbevelingen: het gaat om wettelijk afdwingbare regels. Alleen de versies die gepubliceerd zijn in het Belgisch Staatsblad hebben juridische waarde. De FOD Economie beheert en actualiseert deze informatie; de pagina van de FOD Economie werd laatst bijgewerkt op 1 april 2025. Raadpleeg de officiële pagina van de FOD Economie over het referentierooster voor de actuele stand van zaken.
Voor welke aandoeningen geldt het rooster?
De lijst is niet onbeperkt. Het gaat om een welbepaalde reeks aandoeningen die elk aan strikte medische criteria moeten voldoen. Voorbeelden die in het rooster zijn opgenomen, zijn onder meer:
- hiv-infectie
- virale hepatitis C
- chronische myeloïde leukemie
- mucoviscidose (taaislijmziekte)
- pilocytisch astrocytoom
- bepaalde vormen van Burkitt-lymfoom
- bepaalde vormen van prostaatadenocarcinoom
Elke aandoening heeft zijn eigen, precieze criteria: soms gaat het om de fase van de ziekte, soms om het tijdsverloop na diagnose of behandeling. De bescherming geldt bovendien enkel als er geen andere relevante risicofactoren of pathologieën aanwezig zijn. Het is dus niet voldoende dat uw aandoening op de lijst staat: u moet ook aan de specifieke voorwaarden voor die aandoening voldoen.
Dat is precies waarom uw huisarts of behandelend specialist de beste persoon is om na te gaan of u aan de criteria voldoet, nog voor u een verzekering aanvraagt.
Voor welke kredieten geldt deze bescherming?
Het referentierooster is van toepassing bij een schuldsaldoverzekering die gekoppeld is aan twee soorten kredieten:
- een hypothecair krediet voor de eigen woning
- een professioneel krediet
Als u een woning koopt in Brussel, Gent, Antwerpen of elders in België en u financiert die met een hypothecaire lening, valt de bijhorende schuldsaldoverzekering dus wel degelijk onder dit kader, op voorwaarde dat u aan de medische criteria van het rooster voldoet.
Hoe weet u of u in aanmerking komt?
Dat is de vraag die de meeste mensen stellen zodra ze van het referentierooster horen. Het antwoord is eerlijk: dat kunt u niet alleen bepalen. De criteria zijn medisch van aard en vereisen een beoordeling door iemand die uw dossier kent.
De aanbevolen aanpak is de volgende:
- Raadpleeg uw huisarts of specialist voor een afspraak waarin u specifiek vraagt of uw situatie beantwoordt aan de criteria van het referentierooster. Neem eventueel een print mee van de relevante pagina van de FOD Economie.
- Dien uw verzekeringsaanvraag in met kennis van uw rechten. U weet dan wat de verzekeraar maximaal mag aanrekenen of opleggen.
Elke situatie is anders, en het rooster biedt geen universele vrijstelling. Maar wie er wel onder valt, heeft een stevige wettelijke rugdekking.
Wat betekent dit in de praktijk bij de aanvraag?
Bij de aanvraag van een schuldsaldoverzekering worden er doorgaans medische formaliteiten gevraagd. Afhankelijk van het verzekerd bedrag en uw profiel kan dit gaan van een eenvoudige gezondheidsvragenlijst tot bijkomende medische onderzoeken.
Als u een chronische aandoening heeft die in het referentierooster is opgenomen en u aan de gestelde criteria voldoet, dan brengt dat concrete grenzen met zich mee voor wat de verzekeraar op basis van die aandoening mag beslissen. Dat neemt onzekerheid weg, zelfs als het proces niet altijd eenvoudig aanvoelt.
Aviza werkt als gevolmachtigd onderschrijver van Vitis Life met een aanpak die gericht is op een soepele medische aanvaarding. Dat betekent niet dat elke aanvraag zonder verdere beoordeling wordt verwerkt, maar wel dat het dossier met de nodige aandacht en expertise wordt bekeken. U kunt meer lezen over de schuldsaldoverzekeringen van Aviza en de werking ervan.
Breder kader: de toegangsbevorderende maatregelen
Het referentierooster maakt deel uit van een ruimer geheel van toegangsbevorderende maatregelen die de Belgische wetgever heeft ingevoerd om mensen met een verhoogd gezondheidsrisico toegang te geven tot een schuldsaldoverzekering. De FOD Economie geeft hierover een overzicht van alle toegangsbevorderende maatregelen.
Naast het referentierooster bestaan er andere instrumenten, zoals het heronderzoek door de herverzekeraar, het Opvolgingsbureau voor de tarifering en de Compensatiekas. Dit systeem is complex en evolueert: wie vragen heeft over zijn specifieke situatie, doet er goed aan die te bespreken met een arts en met een specialist in schuldsaldoverzekeringen.
Een concreet voorbeeld van hoe u dit kunt aanpakken
Stel: u leeft al enkele jaren met een chronische aandoening die gestabiliseerd is. U wilt een woning kopen en vraagt u af of u überhaupt een schuldsaldoverzekering kunt afsluiten. Zo pakt u het stap voor stap aan:
- U vraagt uw huisarts of uw aandoening in het referentierooster staat en of u aan de criteria voldoet.
- U laat u eventueel begeleiden door een verzekeringsmakelaar die ervaring heeft met medisch complexere dossiers.
- U vraagt een simulatie van uw premie aan, zodat u weet waar u staat voordat u zich engageert.
- U aanvaardt het aanbod van uw bank niet klakkeloos, maar vergelijkt.
Wat u nu kunt doen
Als u een hypothecair krediet overweegt en u een chronische aandoening heeft, is het verstandig om voor de aanvraag al uw vragen te stellen: aan uw arts, en aan een specialist die uw verzekeringsdossier met kennis van zaken kan begeleiden.
Wilt u alvast weten welke premie voor u van toepassing zou kunnen zijn? Bereken uw premie online via de simulatietool van Aviza. Heeft u specifieke vragen over uw situatie, dan kunt u ook rechtstreeks contact opnemen met Aviza.
